مشخص كرد ، ولى در همين محدوده و با همين شناخت اندك مىتوان به اين نتيجه رسيد كه عز الدوله نمىتوانست از فعل و انفعالات سياسى جامعه خود چندان دور باشد ، به ويژه اگر اين دليل كه او « به روسيه بسته بود و شخص امپراطور او را به تبعيت روس پذيرفته و تحت حمايت خود قرار داده . . . » را از نظر دور نداريم . سفرنامه مصطفى قليخان ميرپنجه يا عز الدوله وقتى سفرنامه روسيه به لحاظ ارزش تاريخى آن مورد توجه راقمان اين سطور قرار گرفت تا به عنوان يك سند تاريخى ويرايش و آماده چاپ شود ، گمان براين بود كه نويسنده اين سفرنامه مصطفى قلى خان ميرپنجه است . دليل عمده اين تصور عنوان دست نوشتى بود كه روى سفرنامه بود و دليل ديگر « فهرست نسخ خطى كتابخانه ملى » . پس از آنكه اين سفرنامه مورد بررسى قرار گرفت ، شكى بر ذهنمان سايه انداخت كه نويسنده اين سفرنامه نبايد مصطفى قلى خان ميرپنجه باشد . از آنجا كه غير از فهرست نسخ خطى كتابخانه ملى هيج‌جا از اين سفرنامه ياد نشده و احتمال مىرود كه تنها نسخه اين متن به خط خود مؤلف ، در كتابخانه ملى ايران باشد ، به ناچار به اسناد و كتاب‌هايى كه به نحوى درباره اين سفرنامه مطلبى نوشته بودند ، رجوع شد و بعد از بررسى كامل اين شك كه نويسنده اين سفرنامه عز الدوله مىباشد ، به يقين بدل گشت . اين اسناد به روشنى نشان مىدهد كه نويسنده اين سفرنامه ، برعكس آنچه كه بر جلد اين متن اضافه شده و برعكس آنچه كه در فهرست نسخ خطى كتابخانه ملى توسط عبد الله انوار آمده است ، كسى جز عز الدوله ( عبد الصمد ميرزا ) نمىباشد . براى اثبات اين مدعا قبل از هرچيز بايد اشاره كرد كه مصطفى قلى خان مير پنجه به هيچ وجه سرپرست اين هيئت نبوده است . سرپرست اين هيئت عز الدوله بوده و مصطفى قلى خان ميرپنجه يكى از اعضاى